Werking therapie

Het geheim van de kunst is daar in gelegen, dat men niet zoekt maar vindt.
Pablo Picasso

Waarom beeldende creatieve therapie werkt

In de geestelijke gezondheidzorg neemt creatieve therapie een steeds groter wordende plaats in. De reden is dat mensen merken dat ze baat hebben bij deze therapievorm.

  • Je hoeft je gevoelens namelijk niet per se in woorden uit te drukken.
  • Je krijgt via het beeld houvast om uiteindelijk toch woorden te kunnen geven aan je gevoelens. Daarmee kun je beter aan een ander uitleggen wat je beweegt.
  • Je doet (nieuwe) ervaringen op door het appèl dat het materiaal op je doet.
  • Je verwerft via het materiaal inzicht hoe je taken in het dagelijks leven oppakt. Met het materiaal handel je namelijk op een vergelijkbare manier.

Een aantal van deze punten worden hieronder uitgebeider uitgelegd, waarbij ook aandacht is voor: hoe belangrijk de ‘klik’ met de therapeut is.

Appèl van het materiaal

Elk materiaal doet een ander appèl op een persoon en lokt verschillende reacties uit. Een stukje vilt lokt bijvoorbeeld een andere reactie uit dan een blok hout of een metalen staaf. Door de zintuigen aan te spreken, worden er delen in de hersenen actief, die weer een effect hebben op gevoelens. Kleuren, vormen, geluiden en bewegingen binnen de therapeutische setting dragen bij aan bijvoorbeeld het ontstaan van een veilige hechting. Tast kan onder andere helpen negatieve en stressvolle ervaringen te reguleren. Zo levert vilt een zacht en knuffelig gevoel op.

Analoog proces

Behalve het appèl dat het materiaal op je doet qua gevoelswaarden, kan het materiaal je ook laten zien hoe jij met taken in het dagelijks leven omgaat.

Het materiaal kan onderzocht worden op de mogelijkheden. Dat vraagt je om open te staan voor en nieuwsgierig te zijn naar de competenties van het materiaal. Vragen kunnen gesteld en beantwoord worden.

  • Wat kan het materiaal?
  • Waar is het materiaal goed in?
  • Waar liggen de kwaliteiten en waar de beperkingen?

Als je dit weet, kun je vervolgens een bewuste keuze maken. Je kunt het gevecht met het materiaal aangaan in de richting waarin het materiaal eigenlijk niet goed is. De andere keuze is dat je meegaat met de kwaliteiten. Het materiaal biedt je zo de mogelijkheid om nieuwe wegen te ontdekken.

Het proces dat je in het materiaal tegenkomt, staat parallel aan het proces dat je in het dagelijks leven tegenkomt. Wat voor het materiaal geldt, geldt uiteindelijk ook voor de persoon die met het materiaal werkt. Dezelfde soort vragen kunnen namelijk gesteld worden.

Je verwerft zo inzicht over je handelen en wat voor effect dat op jouw functioneren heeft. Je ervaart bovendien dat je keuzemogelijkheden hebt. Je hebt, letterlijk en figuurlijk, het gereedschap in handen om te (gaan) zorgen voor balans tussen uitgedaagd worden en niet overvraagd worden. Het gaat er dan ook niet om dat er een fraai werkstuk ontstaat. Het gaat erom dat je ervaringen opdoet: over het materiaal en, wat nog belangrijker is, over jezelf!

‘Klik’ met de therapeut

Er is nog veel meer te vertellen over de werking van creatieve therapie. Er zijn verschillende theorieën, waarvan er hierboven twee beschreven zijn. Wat echter ook geldt: het praat simpelweg fijner als je met iets bezig kunt zijn wat je leuk vindt om te doen. Het is niet voor niets dat veel mensen het makkelijker vinden om te praten over wat hen bezighoudt tijdens een wandeling of het doen van de afwas. Uit onderzoek is gebleken dat de ‘klik’ tussen de cliënt en de therapeut een belangrijk aspect is om het therapieproces te doen slagen. Ik nodig je dan ook uit om een vrijblijvend kennismakingsgesprek met me aan te gaan.